گوسفند کردی
گوسفند كردي
زيستگاه اوليه اين حيوان مناطق كوهستاني كردستان بوده و به مرور زمان بومي اين منطقه گشته و در حال حاضر علاوه بر استان كردستان در نواحي شمال خراسان و قسمتي از استان كرمانشاه و ايلام نيز پرورش داده ميشود از ويژگيهاي مهم اين حيوان ضريب رشد مناسب قدرت سازگاري و انطبق با آب و هواي نيمه خشك است به همين دليل پرواربندان حرفهاي هميشه انتخاب اول را به اين گوسفند اختصاص ميدهند. اصولاً اگر كردستان را به دو قسمت كوهستاني (شهرهاي مريوان، بانه، سقز، ديواندره، سنندج، كامياران) و دشت (بيجار، قروه، دهگلان)تقسيم كنيم در آن دو تيپ كاملاً مشخص گوسفند كردي قابل تشخيص است كه مشخص است كه مشخصات آنها عبارتست از 1ـ گوسفند كردي تيپ دشت: گوسفندان اين مناطق داراي جثة نسبتاً بزرگتر ميباشند، رنگ پشم اين گوسفندان نخودي، رنگ سرو صورت، چهار دست و پا و زيرشكم و زيرگردن به رنگ قهوهاي تيره و فاقد پشم بوده و پشم توليدي از نظر كيفيت بسيار پائينتر از گوسفندان منطقه كوهستاني ميباشد. اين گوسفند از نظر وزن نسبت به گوسفند منطقه كوهستان سنگينتر و در مناطق دشت استان (بيجارـ قروه ـ دهگلان) پرورش داده ميشوند. رنگ بدن برهها هنگام تولد قهوهاي يكدست ولي بعداز بلوغ جنسي و جسمي رنگ پشم آنها تغيير كرده و به نحوي تبديل ميشود دنبه كاملاً جمع و جور، گرد و بدون شكاف عميق مي باشد. دنبالچه در مركز بصورت زائدهاي است كه جهت آن بطرف پائين و اندازة آن از 4 تا 19 سانتيمتر متغيير است. در بعضي از گوسفندان بالغ دنبالچه در انتهاي سطح خارجي دنبه داراي شكاف است. اين گوسفندان از نظر توليد گوشت نسبتاً از گوسفندان نواحي كوهستان برتر بوده و شايد به همين دليل است كه گوسفنداني كه توسط كردهاي مهاجر حدود چهارصد سال پيش به شمال خراسان برده شدهاند از اين تيپ مي باشد(5). جداول زير اندازههاي بيومتريك گوسفند كردي را نشان مي دهد. اندازه بيومتريك قسمتهاي مختلف بدن گوسفند كردي ـ تيپ دشت (سانتيمتر) شرح بدو تولد پايان شيرخوارگي ارتفاع جدوگاه 82/37 9/59 دورسينه 22/30 8/69 طول بدن 29/22 63/44 اندازههاي بيومتريك قسمتهاي مختلف بدن گوسفندان تيپ دشت (سانتيمتر) مشخصات 5/1 ساله 5/3 ساله ارتفاع جدوگاه 38/77 6/78 ارتفاع كمر 38/75 8/77 دور سينه 6/104 7/104 دور ران 87/29 2/30 طول دنبه 87/25 3/27 عرض دنبه 37/27 7/26 طول راسته 75/46 6/48 عرض راسته 17 4/17 ركورد وزن زنده در سنين مختلف گوسفند كردي تيپ دشت (كيلوگرم) سن دام نر ماده وزن تولد 25/4 92/3 وزن پايان شيرخوارگي 62/25 95/22 وزن در سن شش ماهگي 25/36 46/30 وزن قبل از قوچ اندازي 8/74 55/50 وزن در 5/1 سالگي 87/72 -- وزن در 5/2 سالگي -- -- وزن در 5/3 سالگي 87 -- اطلاعات توليد مثل گوسفند كردي تيپ دشت درصدآبستني درصدزايش درصدقصرها درصدبرهزائي درصددوقلوزائي درصدتلفات تاپايان شيرخوارگي 4/92 5/82 6/7 1/90 6/7 94/7 ركورد پشم در گوسفندان كردي تيپ دشت (كيلوگرم) عنوان نر ماده وزن بيده ناشور(گوسفندان بالغ) 92/1 45/1 وزن بيده ناشور در بره يكساله 825/0 804/1 وضعيت توليد شير در گوسفند كردي تيپ دشت طول دوره شيردهي 160ـ 150 روز ميانگين توليد شيردهي 90ـ80 ليتر مازاد برمصرف بره 50 ليتر گوسفند كردي تيپ كوهستان: گوسفندان اين مناطق داراي جثه متوسط، بدني كشيده و جمع و جور، با دست و پاي بلند و قوي مي باشند. از نظر توليد جزء گوسفندان گوشتي كشور محسوب مي شوند. هرچند در بعضي تقسيمبنديها از آن بعنوان گوسفند گوشتي پشمي نيز ياد ميكنند(5). رنگ پشم سفيد متمايل به شكري است سر، صورت و اعضا به رنگ سياه، يا قهوهاي است. دنبه گرد و داراي شكاف نيمه عميق است كه تا مفصل خرگوشي آويزان است. دنبالچه به شكل مخروطي در مركز و سرتاسر شكاف دنبه را فراگرفته است كه اندازه آن تا 24 سانتيمتر ميباشد. ميشها بدون شاخ و قوچها داراي تكمه شاخ هستند. اگر چه در بعضي قوچها تكمه رشد كرده و شكل شاخ را بخود گرفته است. در ميان گلههاي موجود رنگ سر و صورت تا حدودي متغيير مي باشد و بر همين اساس به اسامي محلي مختلف نيز نامگذاري شده است كهاهم آن به شرح زير است. پر: سرو صورت سياه بدن سفيد، دست و پا سياه. چرمگ سور يا سورپر: سروصورت قرمز، بدن سفيد، دست و پا قرمز. چار: دو طرف صورت به رنگ سياه يا قرمز، پيشاني سفيد، بدن سفيدبا لكههاي متناسب با رنگ صورت در دست و پا كژل يا عينكي: دور پوزه، دور چشم و انتهاي دو گوش به رنگ قهوهاي يا سياه مي باشد. اندازه بيومتريك قسمتهاي مختلف بدن گوسفند كردي تيپ كوهستان (سانتي متر) شرح بدو تولد پايان شيرخوارگي ارتفاع جدوگاه 66/38 145/60 دور سينه 27/39 274/70 طول بدن 70/21 253/44 اندازه بيومتريك قسمتهاي مختلف بدن گوسفند بالغ كردي تيپ كوهستان (سانتي متر) مشخصات 5/1 ساله 5/2 ساله 5/3 ساله ارتفاع جدوگاه 26/76 43/80 7/78 ارتفاع كمر 8/76 3/79 5/77 دور سينه 8/95 5/99 6/102 دور ران 6/28 30 2/28 طول دنبه 44/24 24 2/26 عرض دنبه 1/26 7/25 7/27 طول راسته 8/49 21/52 2/51 عرض راسته 16 14/17 16 تصوير گوسفند گردي تيپ كوهستان ركورد وزن زنده در سنين مختلف گوسفند كردي تيپ كوهستان (كيلوگرم) سن دام نر ماده وزن تولد 15/4 95/3 وزن در پايان شيرخوارگي 44/18 45/16 وزن در شش ماهگي 14/30 22/25 وزن قبل از قوچاندازي 5/65 35/47 وزن در 5/1 سالگي 25/65 -- وزن در 5/2 سالگي 36/70 -- وزن در 5/3 سالگي 6/76 -- جدول اطلاعات توليد مثل گوسفند كردي تيپ كوهستان درصدآبستني درصدزايش درصدقثرها درصدبرهزايي درصددوقلوزايي درصدتلفات در پايان شيرخوارگي 24/87 27/84 76/12 07/88 8/3 49/7 ركورد پشم در گوسفندان كردي تيپ كوهستان (كيلوگرم) عنوان نر ماده وزن بيده ناشور در گوسفند بالغ 2/2 27/1 وزن بيده ناشور در بره يكساله 712/0 663/0 وضعيت توليد شير در گوسفند كردي تيپ كوهستان ـ طول دوره شيردهي 160ـ 150 روز ـ ميانگين توليد دوره شيرواري 90ـ 80 ليتر ـ مازاد بر مصرف بره 50 ليتر
زيستگاه اوليه اين حيوان مناطق كوهستاني كردستان بوده و به مرور زمان بومي اين منطقه گشته و در حال حاضر علاوه بر استان كردستان در نواحي شمال خراسان و قسمتي از استان كرمانشاه و ايلام نيز پرورش داده ميشود از ويژگيهاي مهم اين حيوان ضريب رشد مناسب قدرت سازگاري و انطبق با آب و هواي نيمه خشك است به همين دليل پرواربندان حرفهاي هميشه انتخاب اول را به اين گوسفند اختصاص ميدهند. اصولاً اگر كردستان را به دو قسمت كوهستاني (شهرهاي مريوان، بانه، سقز، ديواندره، سنندج، كامياران) و دشت (بيجار، قروه، دهگلان)تقسيم كنيم در آن دو تيپ كاملاً مشخص گوسفند كردي قابل تشخيص است كه مشخص است كه مشخصات آنها عبارتست از 1ـ گوسفند كردي تيپ دشت: گوسفندان اين مناطق داراي جثة نسبتاً بزرگتر ميباشند، رنگ پشم اين گوسفندان نخودي، رنگ سرو صورت، چهار دست و پا و زيرشكم و زيرگردن به رنگ قهوهاي تيره و فاقد پشم بوده و پشم توليدي از نظر كيفيت بسيار پائينتر از گوسفندان منطقه كوهستاني ميباشد. اين گوسفند از نظر وزن نسبت به گوسفند منطقه كوهستان سنگينتر و در مناطق دشت استان (بيجارـ قروه ـ دهگلان) پرورش داده ميشوند. رنگ بدن برهها هنگام تولد قهوهاي يكدست ولي بعداز بلوغ جنسي و جسمي رنگ پشم آنها تغيير كرده و به نحوي تبديل ميشود دنبه كاملاً جمع و جور، گرد و بدون شكاف عميق مي باشد. دنبالچه در مركز بصورت زائدهاي است كه جهت آن بطرف پائين و اندازة آن از 4 تا 19 سانتيمتر متغيير است. در بعضي از گوسفندان بالغ دنبالچه در انتهاي سطح خارجي دنبه داراي شكاف است. اين گوسفندان از نظر توليد گوشت نسبتاً از گوسفندان نواحي كوهستان برتر بوده و شايد به همين دليل است كه گوسفنداني كه توسط كردهاي مهاجر حدود چهارصد سال پيش به شمال خراسان برده شدهاند از اين تيپ مي باشد(5). جداول زير اندازههاي بيومتريك گوسفند كردي را نشان مي دهد. اندازه بيومتريك قسمتهاي مختلف بدن گوسفند كردي ـ تيپ دشت (سانتيمتر) شرح بدو تولد پايان شيرخوارگي ارتفاع جدوگاه 82/37 9/59 دورسينه 22/30 8/69 طول بدن 29/22 63/44 اندازههاي بيومتريك قسمتهاي مختلف بدن گوسفندان تيپ دشت (سانتيمتر) مشخصات 5/1 ساله 5/3 ساله ارتفاع جدوگاه 38/77 6/78 ارتفاع كمر 38/75 8/77 دور سينه 6/104 7/104 دور ران 87/29 2/30 طول دنبه 87/25 3/27 عرض دنبه 37/27 7/26 طول راسته 75/46 6/48 عرض راسته 17 4/17 ركورد وزن زنده در سنين مختلف گوسفند كردي تيپ دشت (كيلوگرم) سن دام نر ماده وزن تولد 25/4 92/3 وزن پايان شيرخوارگي 62/25 95/22 وزن در سن شش ماهگي 25/36 46/30 وزن قبل از قوچ اندازي 8/74 55/50 وزن در 5/1 سالگي 87/72 -- وزن در 5/2 سالگي -- -- وزن در 5/3 سالگي 87 -- اطلاعات توليد مثل گوسفند كردي تيپ دشت درصدآبستني درصدزايش درصدقصرها درصدبرهزائي درصددوقلوزائي درصدتلفات تاپايان شيرخوارگي 4/92 5/82 6/7 1/90 6/7 94/7 ركورد پشم در گوسفندان كردي تيپ دشت (كيلوگرم) عنوان نر ماده وزن بيده ناشور(گوسفندان بالغ) 92/1 45/1 وزن بيده ناشور در بره يكساله 825/0 804/1 وضعيت توليد شير در گوسفند كردي تيپ دشت طول دوره شيردهي 160ـ 150 روز ميانگين توليد شيردهي 90ـ80 ليتر مازاد برمصرف بره 50 ليتر گوسفند كردي تيپ كوهستان: گوسفندان اين مناطق داراي جثه متوسط، بدني كشيده و جمع و جور، با دست و پاي بلند و قوي مي باشند. از نظر توليد جزء گوسفندان گوشتي كشور محسوب مي شوند. هرچند در بعضي تقسيمبنديها از آن بعنوان گوسفند گوشتي پشمي نيز ياد ميكنند(5). رنگ پشم سفيد متمايل به شكري است سر، صورت و اعضا به رنگ سياه، يا قهوهاي است. دنبه گرد و داراي شكاف نيمه عميق است كه تا مفصل خرگوشي آويزان است. دنبالچه به شكل مخروطي در مركز و سرتاسر شكاف دنبه را فراگرفته است كه اندازه آن تا 24 سانتيمتر ميباشد. ميشها بدون شاخ و قوچها داراي تكمه شاخ هستند. اگر چه در بعضي قوچها تكمه رشد كرده و شكل شاخ را بخود گرفته است. در ميان گلههاي موجود رنگ سر و صورت تا حدودي متغيير مي باشد و بر همين اساس به اسامي محلي مختلف نيز نامگذاري شده است كهاهم آن به شرح زير است. پر: سرو صورت سياه بدن سفيد، دست و پا سياه. چرمگ سور يا سورپر: سروصورت قرمز، بدن سفيد، دست و پا قرمز. چار: دو طرف صورت به رنگ سياه يا قرمز، پيشاني سفيد، بدن سفيدبا لكههاي متناسب با رنگ صورت در دست و پا كژل يا عينكي: دور پوزه، دور چشم و انتهاي دو گوش به رنگ قهوهاي يا سياه مي باشد. اندازه بيومتريك قسمتهاي مختلف بدن گوسفند كردي تيپ كوهستان (سانتي متر) شرح بدو تولد پايان شيرخوارگي ارتفاع جدوگاه 66/38 145/60 دور سينه 27/39 274/70 طول بدن 70/21 253/44 اندازه بيومتريك قسمتهاي مختلف بدن گوسفند بالغ كردي تيپ كوهستان (سانتي متر) مشخصات 5/1 ساله 5/2 ساله 5/3 ساله ارتفاع جدوگاه 26/76 43/80 7/78 ارتفاع كمر 8/76 3/79 5/77 دور سينه 8/95 5/99 6/102 دور ران 6/28 30 2/28 طول دنبه 44/24 24 2/26 عرض دنبه 1/26 7/25 7/27 طول راسته 8/49 21/52 2/51 عرض راسته 16 14/17 16 تصوير گوسفند گردي تيپ كوهستان ركورد وزن زنده در سنين مختلف گوسفند كردي تيپ كوهستان (كيلوگرم) سن دام نر ماده وزن تولد 15/4 95/3 وزن در پايان شيرخوارگي 44/18 45/16 وزن در شش ماهگي 14/30 22/25 وزن قبل از قوچاندازي 5/65 35/47 وزن در 5/1 سالگي 25/65 -- وزن در 5/2 سالگي 36/70 -- وزن در 5/3 سالگي 6/76 -- جدول اطلاعات توليد مثل گوسفند كردي تيپ كوهستان درصدآبستني درصدزايش درصدقثرها درصدبرهزايي درصددوقلوزايي درصدتلفات در پايان شيرخوارگي 24/87 27/84 76/12 07/88 8/3 49/7 ركورد پشم در گوسفندان كردي تيپ كوهستان (كيلوگرم) عنوان نر ماده وزن بيده ناشور در گوسفند بالغ 2/2 27/1 وزن بيده ناشور در بره يكساله 712/0 663/0 وضعيت توليد شير در گوسفند كردي تيپ كوهستان ـ طول دوره شيردهي 160ـ 150 روز ـ ميانگين توليد دوره شيرواري 90ـ 80 ليتر ـ مازاد بر مصرف بره 50 ليتر
+ نوشته شده در دوشنبه ۱۲ تیر ۱۳۹۱ ساعت ۱۱:۱۴ ب.ظ توسط کیوان سبحانی
|